Regionale samenwerking is geen vanzelfsprekendheid
Datzelfde doel voor ogen hebben is niet eenvoudig, beseft Arno. In de regio Noordoost-Brabant zijn de opwekdoelen in een eerder stadium gesplitst per gemeente, waardoor samenwerking in de praktijk wat stroef verliep. Elke gemeente moet haar eigen opgave invullen. Dat maakt het lastig om tot echt regionale keuzes te komen, zeker als politieke druk en lokale weerstand een rol spelen. Daarom is het belangrijk dat maatschappelijke partners, zoals Milieufederaties maar ook de energiecoöperaties, aan de energietafel zitten. Een goede ontwikkeling vindt hij: “Nu kunnen we bijdragen aan de discussie tussen bestuurders. Dat heeft echte meerwaarde, omdat je een ander perspectief kunt inbrengen of steun kunt uitspreken waar dat nodig is.” Bovendien is in de samenwerking afgesproken om elkaar te helpen in het behalen van de opwekdoelen richting 2030 én zijn de doelen richting 2050 anders geformuleerd, waardoor samenwerken nog belangrijker is."
Een nieuw energiesysteem vraagt overtuiging
Voor Arno is zijn inzet een kwestie van overtuiging en verantwoordelijkheid. Hij gelooft dat de energietransitie alleen kan slagen als mensen zich er lokaal aan verbinden en zeggenschap durven te pakken. “Als je niet intrinsiek overtuigd bent dat we naar een CO₂-neutrale, lokale energievoorziening moeten, dan wordt het ingewikkeld.” Juist daarom blijft hij zich inzetten, ervan overtuigd dat er geen alternatief is: “We werken aan een heel nieuw energiesysteem. Dat kan alleen als we met z’n allen aan hetzelfde doel werken.”
Niet alleen de lasten, ook de lusten lokaal
Het bewaken van lokaal eigendom is één van de belangrijkste thema’s waarvoor Platform Coöperatief Duurzaam zich inzet. Voor Arno gaat lokaal eigendom niet alleen over geld, maar vooral over zeggenschap. “We bewegen toe naar een energiesysteem waarin opwek en verbruik veel dichter bij elkaar komen. Dan moet ook de zeggenschap dichter bij de bewoners liggen.” Tegelijkertijd is dat in de praktijk complex. Bij grootschalige wind- en zonneprojecten moeten energiecoöperaties al vroeg aanhaken om daadwerkelijk invloed te hebben, en dat vraagt professionele organisatie en financiële slagkracht. “Als je zeggenschap wilt, moet je vanaf het begin mee kunnen doen, en dat betekent ook: geld op tafel leggen.” Om te voorkomen dat lokale partijen aan de zijlijn belanden, zet het platform zich in voor toegang tot financiering en kennis, zodat uiteindelijk niet alleen de lasten, maar ook de lusten van de energietransitie lokaal landen.
Kennisdeling
Vanuit Platform Coöperatief Duurzaam probeert Arno de samenwerking ook praktisch vorm te geven. Energiecoöperaties (en energie-initiatieven) delen er kennis, wisselen ervaringen uit en bouwen aan een netwerk. “Het gaat er ook om dat je het netwerk bouwt en weet wie je moet bellen of mailen als je een vraag hebt.” zegt hij. “Dat voorkomt dat iedereen steeds opnieuw het wiel moet uitvinden.”
Maak gebruik van de kracht van energiecoöperaties
Arno ziet dat gemeenten het soms ingewikkeld vinden om met energiecoöperaties samen te werken. “Gemeenten hebben nog te vaak het idee dat ze hun eigen probleem moeten oplossen. Energiecoöperaties zijn actieve bewoners met intrinsieke motivatie. Er zit ongelooflijk veel kennis en kunde in die coöperaties: maak daar gebruik van!”